ગુજરાત સરકારના મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ દ્વારા રાજ્યમાં કન્યા કેળવણીને વેગ આપવા, સ્ત્રી ભ્રૂણહત્યા અટકાવી દીકરીઓનો જન્મદર વધારવા તથા બાળલગ્ન જેવી કુરિવાજો નાબૂદ કરવાના શુભ આશયથી વ્હાલી દીકરી યોજના (Vahli Dikri Yojana) અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. આ યોજના હેઠળ પરિવારમાં જન્મ લેતી પ્રથમ બે દીકરીઓને તેમના જન્મ, પ્રાથમિક-માધ્યમિક શિક્ષણ અને પુખ્ત વયના ઉચ્ચ શિક્ષણ કે લગ્ન પ્રસંગ સુધી કુલ 3 તબક્કામાં ₹1,10,000 ની નાણાકીય સહાય સીધી બેંક ખાતામાં DBT દ્વારા ચૂકવવામાં આવે છે.
વ્હાલી દીકરી યોજના માટે કોઈ સાયબર કાફેમાં ઓનલાઇન ફોર્મ ભરાતું નથી. આ યોજનાની સમગ્ર પ્રક્રિયા સંપૂર્ણ ઓફલાઇન (Offline) છે. આ યોજનાનું નિયત નમૂનાનું અરજી ફોર્મ તમારા ગામના ઈ-ગ્રામ કેન્દ્ર (VCE), આંગણવાડી કેન્દ્ર, સીડીપીઓ (CDPO) કચેરી અથવા તાલુકા મામલતદાર કચેરીમાંથી વિનામૂલ્યે મેળવીને ત્યાં જ જમા કરાવવાનું રહે છે. દીકરીના જન્મના 1 વર્ષની અંદર અરજી કરી દેવી ફરજિયાત છે.
🎀 વ્હાલી દીકરી યોજના: એક નજરે (Quick Overview)
| વિગત | માહિતી |
|---|---|
| યોજનાનું નામ | વ્હાલી દીકરી યોજના (Vahli Dikri Yojana) |
| અમલીકરણ વિભાગ | મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર |
| કુલ સહાયની રકમ | ₹1,10,000 (કુલ 3 તબક્કામાં) |
| લાભાર્થી પાત્રતા | તારીખ 02/08/2019 કે ત્યારબાદ જન્મેલી કુટુંબની પ્રથમ 2 દીકરીઓ |
| કૌટુંબિક આવક મર્યાદા | વાર્ષિક ₹2,00,000 (બે લાખ રૂપિયા) કે તેથી ઓછી |
| અરજી કરવાની સમયમર્યાદા | દીકરીના જન્મ તારીખથી 1 વર્ષની અંદર |
| ચુકવણીનો પ્રકાર | DBT દ્વારા સીધા બેંક ખાતામાં |
| અરજી ક્યાં કરવી? | ઈ-ગ્રામ કેન્દ્ર (VCE), આંગણવાડી કે CDPO કચેરી |
💰 સહાય ચુકવણીનું ચોક્કસ માળખું (₹1,10,000 ના 3 તબક્કા)
વ્હાલી દીકરી યોજના હેઠળ સહાયની રકમ એકસાથે નહીં પરંતુ દીકરીના જીવનના અલગ-અલગ 3 મહત્વના શૈક્ષણિક અને સામાજિક પડાવ પર ચૂકવવામાં આવે છે:
| તબક્કો | ક્યારે મળે? | સહાય રકમ |
|---|---|---|
| પ્રથમ હપ્તો | ધોરણ 1 માં પ્રવેશ વખતે | ₹4,000 |
| બીજો હપ્તો | ધોરણ 9 માં પ્રવેશ વખતે | ₹6,000 |
| ત્રીજો હપ્તો | દીકરી 18 વર્ષ પૂર્ણ કરે ત્યારે | ₹1,00,000 |
| કુલ મળવાપાત્ર રકમ: | ₹1,10,000 | |
🎯 યોજના માટેના પાત્રતા ધોરણો અને મુખ્ય નિયમો
- 🔹 ગુજરાતના વતની: અરજદાર પરિવાર ગુજરાત રાજ્યનો મૂળ વતની હોવો જોઈએ.
- 🔹 જન્મ તારીખનો નિયમ: દીકરીનો જન્મ તારીખ 02/08/2019 કે ત્યારબાદ થયેલો હોવો ફરજિયાત છે.
- 🔹 સંતાનોની મર્યાદા: કુટુંબની પ્રથમ બે દીકરીઓને જ યોજનાનો લાભ મળે છે. (પરંતુ અપવાદરૂપ કિસ્સામાં બીજી સુવાવડ વખતે જોડિયા દીકરીઓ જન્મે અને સંખ્યા 3 થાય તો તે બંને જોડિયા દીકરીઓને પણ લાભ મળે છે).
- 🔹 આવક મર્યાદા: પરિવારની વાર્ષિક આવક ₹2,00,000 (બે લાખ રૂપિયા) કે તેથી ઓછી હોવી જરૂરી છે. ગ્રામ્ય અને શહેરી બંને વિસ્તારો માટે આ સમાન નિયમ છે.
- 🔹 કુટુંબ નિયોજન શરત: બીજી દીકરીના જન્મ પછી માતા કે પિતાએ સક્ષમ તબીબ પાસે કુટુંબ નિયોજનનું ઓપરેશન કરાવેલું હોવું જોઈએ.
- 🔹 બાળલગ્ન પ્રતિબંધ: છેલ્લો ₹1,00,000 નો હપ્તો મેળવતી વખતે દીકરી અપરિણીત હોવી જોઈએ અથવા જો લગ્ન થયા હોય તો તે 18 વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી જ થયેલા હોવા જોઈએ.
- 🔹 અરજી સમયમર્યાદા: દીકરીના જન્મ તારીખથી લઈને 1 વર્ષની અંદર નિયત ફોર્મ જમા કરાવવું અનિવાર્ય છે.
📋 અરજી સાથે જોડવાના જરૂરી દસ્તાવેજો (Checklist)
અરજી ફોર્મ સાથે નીચે મુજબના પ્રમાણપત્રોની સ્વ-પ્રમાણિત (Self-Attested) નકલ જોડવાની રહેશે:
- ✅ દીકરીનો જન્મનો દાખલો (Birth Certificate)
- ✅ માતા અને પિતા બંનેના આધાર કાર્ડની નકલ
- ✅ સક્ષમ સરકારી અધિકારી (મામલતદાર/TDO) દ્વારા આપવામાં આવેલ વાર્ષિક આવકનો દાખલો (₹2 લાખ સુધીનો)
- ✅ માતા-પિતાના લગ્ન નોંધણી પ્રમાણપત્ર (Marriage Certificate)
- ✅ રેશનકાર્ડની નકલ (જેમાં દીકરીનું નામ નોંધાયેલું હોય)
- ✅ માતા અથવા પિતાના બેંક ખાતાની પાસબુક (Aadhaar Seeding / DBT Enabled)
- ✅ રહેઠાણનો પુરાવો (લાઇટબિલ/વેરાબિલ/ચૂંટણી કાર્ડ)
- ✅ કુટુંબમાં હયાત સંતાનો અંગેનું નિયત નમૂનાનું સ્વ-ઘોષણાપત્ર (Self-Declaration)
- ✅ બીજી દીકરી હોય તો કુટુંબ નિયોજન ઓપરેશનનું પ્રમાણપત્ર
💡 બેંક ખાતામાં NPCI / Aadhaar Seeding કેમ જરૂરી છે?
⚠️ સહાય અટકે નહીં તે માટે આ બાબત ખાસ ધ્યાને રાખો:
વ્હાલી દીકરી યોજના હેઠળ પ્રથમ બે હપ્તા માતા/પિતાના બેંક ખાતામાં અને છેલ્લો હપ્તો દીકરીના બેંક ખાતામાં DBT દ્વારા જમા થાય છે. આ રકમ મેળવવા માટે ખાતું માત્ર આધાર સાથે લિંક હોવું પૂરતું નથી, પરંતુ બેંક શાખામાં NPCI સર્વર સાથે Aadhaar Seeding (DBT સક્ષમ) થયેલું હોવું ફરજિયાત છે.
સીડિંગ કરાવવાની સરળ રીત:
- બેંક શાખામાં જઈને "Aadhaar Seeding / DBT Mandate Form" ભરીને જમા કરાવો.
- જો સામાન્ય બેંકમાં મુશ્કેલી પડે તો પોસ્ટમેન પાસે જઈને India Post Payments Bank (IPPB) માં નવું ખાતું ખોલાવી લો, જેમાં ખાતું ખોલતી વખતે જ DBT આપોઆપ શરૂ થઈ જાય છે.
📝 વ્હાલી દીકરી યોજનામાં અરજી કેવી રીતે કરવી?
- અરજી ફોર્મ મેળવવું: તમારા વિસ્તારના ગ્રામ પંચાયત કચેરી (VCE), આંગણવાડી કેન્દ્ર અથવા તાલુકાની સીડીપીઓ (CDPO) કચેરીમાંથી વ્હાલી દીકરી યોજનાનું ફોર્મ વિનામૂલ્યે મેળવો.
- વિગતો ભરવી: ફોર્મમાં દીકરીની વિગત, માતા-પિતાની માહિતી, બેંક એકાઉન્ટ નંબર અને કુટુંબના સંતાનોની માહિતી ચોકસાઈપૂર્વક ભરો.
- પુરાવા જોડવા: ઉપર ચેકલિસ્ટમાં દર્શાવેલા તમામ પ્રમાણપત્રોની ઝેરોક્ષ નકલ ફોર્મ સાથે જોડી સહી કરો.
- ફોર્મ સબમિટ કરવું: તૈયાર થયેલું ફોર્મ ગ્રામ પંચાયત (VCE) અથવા આંગણવાડી કાર્યકરને સોંપો. શહેરી વિસ્તારમાં નગરપાલિકા કે મહાનગરપાલિકાના યુસીડી સેન્ટર પર જમા કરાવો.
- પહોંચ સાચવવી: ફોર્મ જમા કરાવ્યા બાદ સંબંધિત અધિકારી પાસેથી સહી-સિક્કાવાળી સ્વીકૃતિ પહોંચ (Acknowledgement Receipt) અચૂક મેળવીને સાચવી રાખવી.
🔗 મહત્વપૂર્ણ સત્તાવાર લિંક્સ અને ફોર્મ
| વિગત | સત્તાવાર લિંક |
|---|---|
| myScheme પોર્ટલ (સત્તાવાર માર્ગદર્શિકા) | myScheme ગાઇડલાઇન ખોલો 🌐 |
| વિકાસપીડિયા સત્તાવાર માહિતી | વિકાસપીડિયા પોર્ટલ જુઓ |
| સત્તાવાર અરજી ફોર્મ PDF (જિલ્લા પોર્ટલ) | અરજી ફોર્મ PDF ડાઉનલોડ કરો 📥 |
❓ વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (Frequently Asked Questions)
1. શું 02/08/2019 પહેલાં જન્મેલી દીકરીઓને આ સહાય મળે?
👉 ના, આ યોજના તારીખ 02/08/2019 ના રોજ કે ત્યારબાદ જન્મેલી દીકરીઓ માટે જ લાગુ કરવામાં આવી છે.
2. શું પરિવારની ત્રીજી દીકરીને આ લાભ મળી શકે?
👉 સામાન્ય રીતે આ યોજના કુટુંબની પ્રથમ બે દીકરીઓ માટે જ છે. પરંતુ જો બીજી સુવાવડ વખતે જોડિયા દીકરીઓ જન્મે અને સંખ્યા 3 કે તેથી વધુ થાય, તો તે તમામ દીકરીઓને લાભ મળવાપાત્ર છે.
3. દીકરીના જન્મ પછી ફોર્મ ભરવા માટે કેટલો સમય મળે છે?
👉 સત્તાવાર નિયમ મુજબ દીકરીના જન્મ તારીખથી લઈને બરાબર 1 વર્ષની અંદર અરજી જમા કરાવી દેવી જરૂરી છે. મોડું કરવાથી અરજી નામંજૂર થઈ શકે છે.
4. છેલ્લો ₹1,00,000 નો હપ્તો મેળવવા માટે કઈ શરત છે?
👉 દીકરીએ 18 વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કરેલી હોવી જોઈએ અને તેના લગ્ન 18 વર્ષ પહેલાં થયેલા ન હોવા જોઈએ. આ રકમ દીકરીના ઉચ્ચ અભ્યાસ કે લગ્ન માટે વાપરી શકાય છે.
5. શું આ યોજના માટે સ્ટેમ્પ પેપર પર સોગંદનામું કરવું પડે?
👉 ના, હવે મોટાભાગે સરકારી નિયમ અનુસાર સ્ટેમ્પ પેપરના સોગંદનામાને બદલે અરજી ફોર્મ સાથે જોડેલું સાદું સ્વ-ઘોષણાપત્ર (Self-Declaration) જ માન્ય રાખવામાં આવે છે.
6. કુટુંબની આવક મર્યાદા કેટલી હોવી જોઈએ?
👉 પરિવારની તમામ સ્ત્રોતમાંથી થતી કુલ વાર્ષિક આવક ₹2,00,000 (બે લાખ રૂપિયા) કે તેથી ઓછી હોવી જોઈએ.
7. શું બીજી દીકરી વખતે કુટુંબ નિયોજન જરૂરી છે?
👉 હા, બીજી દીકરીના જન્મ વખતે લાભ લેવા માટે દંપતી પૈકી માતા કે પિતાએ સક્ષમ અધિકારી/ડોક્ટરનું કુટુંબ નિયોજન ઓપરેશન કરાવ્યાનું પ્રમાણપત્ર રજૂ કરવું ફરજિયાત છે.
8. જો સહાય મંજૂર ન થાય તો ક્યાં સંપર્ક કરવો?
👉 તમે જ્યાં ફોર્મ જમા કરાવ્યું હોય તે ગ્રામ પંચાયત (VCE), આંગણવાડી કાર્યકર અથવા તાલુકા પંચાયતની સીડીપીઓ (CDPO) કચેરીનો સંપર્ક કરી તમારી અરજીનું સ્ટેટસ જાણી શકો છો.
ટિપ્પણીઓ નથી:
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો